Reuma en voeding: hoe Henk van zijn pijn af kwam en nu fanatiek hardloper is

Al op jonge leeftijd werd bij Henk jeugdreuma vastgesteld. Ook had hij een heupziekte, de ziekte van Perthes, waardoor hij als kind van zes jaar afhankelijk was van een rolstoel. Hoewel hij volledig herstelde van deze aandoening, bleef de reuma jarenlang een ‘fact of life’. “Ik had altijd pijn in mijn gewrichten, met name in mijn handen. Ook was ik vaak moe.”

De reuma had grote impact op zijn leven. Zo volgde Henk een opleiding tot verpleegkundige maar ging uiteindelijk niet in de zorg aan de slag omdat dit fysiek te zwaar bleek. De Hoogeveener werkt nu als hulpdrukker bij een drukkerij. Henk woont met zijn vrouw, 20-jarige dochter en 16-jarige zoon in Hoogeveen.

Het was aanvankelijk niet de reuma waarom Henk begon aan een zoektocht naar het effect van voeding op gezondheid. “Zo’n drie jaar geleden liet mijn geheugen me steeds vaker in de steek. Ik kon moeilijker op woorden komen. Het was alsof ik aan het dementeren was. Daar schrok ik van – ik was pas eind dertig.”

Oxaalarm dieet

Henk beet zich vast in wetenschappelijke onderzoeken over voeding en besloot te experimenteren met het laag-oxalaatdieet. “Verrassend genoeg bracht dat eetpatroon al snel verlichting. Mijn cognitieve mist verdween binnen een week.” Hoe dat kon? Henk heeft er wel een verklaring voor. “Sommige groenten zijn niet zo gezond als wij denken. Zo bevatten spinazie, rabarber en snijbieten hoge concentraties oxaalzuur.” Deze natuurlijke stof kan zich in het lichaam binden aan calcium en andere mineralen en wordt onder andere in de hersenen afgezet. Daarnaast ontstaan er zogenaamde oxalaatkristallen. “Wanneer deze zich ophopen in organen en weefsels, kan dat leiden tot chronische ontstekingen en zelfs schade aan bloedvaten, schildklier en nieren. Ook kunnen te hoge oxaalconcentraties impact hebben op het zenuwstelsel en de hersenen. Zo leidde dat bij mij tot hersenmist.”

Niet iedereen is gevoelig is voor te hoge concentraties oxaalzuur, nuanceert Henk. “Tegelijkertijd heb ik gelezen dat specialisten bezorgd zijn over gezondheidshypes als spinaziesmoothies. Er zijn jongeren die door overmatige consumptie hiervan schade opliepen aan hun nieren.”

Henk: “Toen ik oxaalarm ging eten, begon mijn lichaam aan een grote schoonmaak. Mijn lichaam voerde oude afvalstoffen af. Daardoor kreeg ik enorme, pijnlijke onderhuidse puisten op mijn kin. Dat fenomeen staat bekend als oxalaatdump: opgeslagen oxaalzuur komt los en wordt afgevoerd via huid, urine of ontlasting. Sommige mensen krijgen er nierstenen van.”

Zware artrose

Zeven maanden lang voelde Henk zich goed dankzij het oxaalarme dieet. Dat veranderde toen hij, als gevolg van zijn reuma, zware artrose kreeg in zijn knie. “Pijn had ik altijd wel, maar het werd nu zò heftig dat ik in al mijn wanhoop dacht aan een kunstknie. Dat raadden de artsen af: ze vonden me te jong.”

Een operatie bleek gelukkig niet nodig. “Omdat ik inmiddels overtuigd was van de kracht van voeding, besloot ik verder te zoeken naar mogelijke aanpassingen in mijn eetpatroon. Ik kwam op het spoor van het carnivoor dieet na het zien van een TEDx-presentatie van Mikhaila Peterson. Zij is een Canadese gezondheidsblogger die internationaal bekend is vanwege haar strikte carnivoordieet. Toen ik hoorde over de mogelijke gezondheidseffecten, wilde ik dat ook uitproberen.”

Geurloze ontlasting

Wat er vervolgens fysiek gebeurde, vindt Henk nog altijd bizar. “Nadat ik overstapte op een carnivoor dieet verdwenen mijn reumaklachten volledig. Terwijl ik door de pijn amper een trap op kwam, kon ik mij ineens weer soepel bewegen. De carnivore leefstijl veranderde mijn leven enorm: vorig jaar heb ik deelgenomen aan de Vijf Mijl van Hoogeveen, een hardloopwedstrijd van 8 kilometer. Het ging zo goed dat ik me dit jaar inschreef voor de Tien Mijl. Ook die heb ik inmiddels uitgelopen. Als iemand me dat een paar jaar geleden had voorspeld, had ik die persoon voor gek verklaard.”

Naast fysieke vooruitgang verbeterde Henks mentale gezondheid. “Mijn depressies verdwenen, ik kon me beter concentreren en kreeg een mooiere huid. Daarnaast werd ik niet langer geplaagd door een prikkelbare darm.” Zonder gene zegt Henk dat zijn ontlasting geurloos en soepel werd. “Vroeger gebruikte ik eindeloos wc-papier, nu hoef ik nauwelijks af te vegen.”

Minder vaak honger

Henk weet exact wanneer hij carnivoor werd: op 10 september 2023. Sindsdien eet hij louter dierlijke producten. “Dagelijks komt dat neer op een portie rundvlees of varkensvlees, eieren en soms wat vis. Geen groenten, fruit en graanproducten dus. Ik gebruik zelfs geen kruiden, enkel zout.” De eerste drie weken vielen hem zwaar. “Als ik ’s ochtends wakker werd, dacht ik als eerste aan iets zoets. Ik was verslaafd aan suiker en moest die eerste periode echt op mijn tanden bijten. Maar daarna kwam de rust. Nu moet ik mezelf eraan herinneren dat ik moet eten. Ik heb minder vaak honger.”

Of Henk het carnivoor dieet aan anderen zou aanraden? “Het werkt misschien niet bij iedereen. Ik weet dat er reuma-patienten zijn die zich beter voelen bij een plantaardig of mediterraan eetpatroon. Het loont in elk geval wel om uit te zoeken hoe je je klachten met voeding zou kunnen verminderen.”

Voor het eerst pijnvrij

De Hoogeveener benadrukt dat zijn zoektocht niet makkelijk was. “Ik heb er een intensieve studie naar voeding van gemaakt. Het vergde veel wilskracht. Maar als je al je hele leven met chronische ontstekingen leeft… dan probeer je alles.” Soms vragen mensen hem of zijn carnivore leefstijl niet saai is. “Ik kan iedereen verzekeren: een pijnvrij leven is allesbehalve saai. Dat verveelt nooit. Ik voel me herboren. Voor het eerst sinds mijn jeugd heb ik geen pijn en ben ik niet meer vermoeid.”

Met zijn opmerkelijke herstelverhaal inspireerde Henk zes mensen in zijn omgeving. “Vier van hen eten nog steeds carnivoor en zijn net als ik enthousiast over de effecten. Zo had een 19-jarige jongen ernstige psoriasis op z’n buik, waarvoor hij immuunonderdrukkers slikte. Hij besloot in plaats van die medicatie een maand lang het ‘leeuwendieet’ te volgen – een extreme variant van het carnivoordieet, dat bestaat uit rundvlees, zout en water. Met als resultaat dat er sindsdien geen spikkeltje psoriasis meer is te bespeuren.”

Paradise for Parents

Zijn overtuiging dat voeding een krachtig medicijn kan zijn, reikt inmiddels verder dan zijn eigen gezondheid. Henk heeft plannen om binnenkort vrijwilligerswerk te doen bij Paradise for Parents, een innovatieve zorginstelling in de Verenigde Staten. “Deze woonvorm voor ouderen is bedacht en
ontwikkeld door vastgoedondernemer Hal Cranmer. Hij constateerde dat reguliere zorginstellingen nauwelijks inzetten op leefstijl en preventie en wilde dat anders doen.”

Hal Cranmer richt zich met Paradise for Parents nadrukkelijk op gezonde voeding. Ouderen kunnen er kiezen voor een ketogeen of carnivoor dieet. “De resultaten zijn opmerkelijk”, aldus Henk. “Veel bewoners verkeren bij opname in slechte conditie: ze zijn dement, kampen met overgewicht of
hebben diabetes. Wanneer zij ketogeen gaan eten, verbeteren ze soms aanzienlijk. Zwaar dementerende bewoners werden weer zo helder dat ze een normaal gesprek konden voeren. Mensen met MS of diabetes zagen hun klachten afnemen. Sommige ouderen konden dankzij de verbeteringen
weer zelfstandig gaan wonen.”

“We moeten leefstijl serieus nemen”

Henk is onder de indruk van het Amerikaanse initiatief en droomt ervan iets soortgelijks in Nederland te realiseren. “Daarom wil ik als vrijwilliger enige tijd meedraaien om te leren van wat daar gebeurt. Met de toenemende vergrijzing móeten we leefstijl serieus nemen. Gezonde voeding kan zoveel
betekenen, zeker in de ouderenzorg. Dat is in mijn ogen de enige weg vooruit.”

Omdat Henk ervaring heeft als verpleegkundige én kennis heeft van voeding en suppletie, ziet de Hoogeveener een waardevolle rol voor zichzelf weggelegd. “Het liefst zou ik in de toekomst werken met mensen met dementie. Ik hoop dat ik met leefstijlinterventies iets kan betekenen voor deze groep en mogelijk kan bijdragen aan hun herstel. Hoe mooi zou het zijn als we dit leed kunnen verminderen?”