NAH en leefstijl: hoe Ruth Sas zichzelf op de dansvloer terugvond

Vijftien jaar geleden veranderde het leven van Ruth Sas ingrijpend. Ruth: “Ik reed naar huis na mijn werk en belandde in een file. Voor ik het wist kwam van achteren met volle vaart een auto op me af die niet op tijd wist te remmen. De klap was enorm. De motorkap van de auto achter me belandde naast mij op de bijrijdersstoel.” Met negen man moest Ruth uit de auto worden bevrijd. “Aanvankelijk werd gedacht aan een dwarslaesie.”

Ruth was haar loopbaan in de jaren 90 als fotograaf begonnen. Daarna maakte ze de overstap naar het onderwijs. Vóór het ongeluk werkte ze als docent bij MBO Utrecht, waar ze onder andere studieloopbaanbegeleider was voor de opleidingen Pedagogisch Werk en Medewerker Maatschappelijke Zorg. Ruth: “Als fotograaf leerde ik door mijn lens te zien wat niet direct zichtbaar is, een vaardigheid die ik nog dagelijks gebruik. Als docent genoot ik vooral van het contact met studenten, van ze helpen om te groeien. De focus op ontwikkeling en potentie is altijd gebleven.”

Afscheid nemen

Na het ongeluk volgden vijftien jaar leven met NAH-klachten. Ruth: “Ik moest afscheid nemen van het leven zoals ik het kende. Niet naar drukke plekken toegaan, grote gezelschappen vermijden, nooit meer lekker dansen of met klassenuitjes van mijn kinderen meegaan. Met twee jonge kinderen in huis wonen was een enorme uitdaging. Zelfs koken was vaak te veel.”

Na het ongeluk kwam Ruth in een experimenteel programma terecht. “Het programma richtte zich op herstel zonder juridische conflicten. In plaats van eindeloos bakkeleien kreeg ik een casemanager en financiële ondersteuning. Daardoor kon ik me volledig richten op wat ik nodig had. Ik kreeg onder andere de ruimte om me een week lang terug te trekken in Zeeland om te schrijven, te reflecteren en in stilte te zijn. Ook kreeg ik hulp bij de zorg voor mijn kinderen. Het programma duurde ruim een jaar en hielp me om te focussen op wat wél mogelijk was.”

NAH en leefstijl

In 2012 werd Ruth voor 34 procent arbeidsongeschikt verklaard. Dat was net onder de grens voor een uitkering. Ruth: “Artsen, begeleiders en instanties richtten zich alleen maar op mijn beperkingen. Vreselijk! Ik besloot: daar doe ik niet aan mee, ik wil vooral kijken naar wat ik wel kan.”

Met haar proactieve houding wist ze een nieuwe functie bij haar werkgever in het MBO te creëren. Ruth: “Voor de klas staan lukte niet meer. Wat ik wel kon was in dagelijkse kleine stapjes te werken aan het samenvoegen van de stageboeken van drie verschillende opleidingsrichtingen. Dat was een flinke klus waarvoor de docenten geen tijd hadden. Door deze klus en mijn ervaring met stages werd ik gevraagd voor een inspectieonderzoek. Dat leidde tot een nieuwe rol, als stagecoördinator, waarbij ik de stages anders ben gaan vormgeven en coördineren. Dat was een uitdaging met NAH, maar met vallen en opstaan heb ik mijn weg erin gevonden.”

Verrassende ontdekking

De impact van het ongeluk en haar zoektocht naar herstel wakkerden Ruths interesse in gezondheid aan. Ze besloot zich om te scholen tot leefstijl- en vitaliteitscoach. Tijdens de opleiding ontdekte ze echter dat ze zelf diabetes had ontwikkeld. Ruth: “Ik sliep te weinig, at onregelmatig en overschatte mezelf regelmatig. Het werd duidelijk dat ik beter voor mezelf moest zorgen.”

Vanwege de diabetes stapte Ruth in 2024 over op ketogene voeding. “In eerste instantie wilde ik alleen mijn bloedsuikerspiegel onder controle krijgen zonder medicatie. Maar de ‘bijvangst’ was indrukwekkend. Mijn tailleomvang slonk, mijn visceraal vet-niveau daalde en mijn glucosewaarden stabiliseerden.” Het meest verrassende was echter de afname van Ruths NAH-klachten. “Ketonen in de hersenen bleken niet alleen mijn bloedsuiker, maar ook mijn neurologische klachten te verbeteren.”

Voor het eerst in vijftien jaar merkte Ruth dat ze weer méér kon. “Toen ik op een bruiloft spontaan de dansvloer op werd getrokken en geen enkele overprikkeling voelde, viel het kwartje. Het voelt als een groot geschenk. Iets waar ik nooit bewust naartoe had gewerkt, maar wat zomaar op mijn pad kwam.”

Een nieuwe missie

Als leefstijlcoach en coördinator van de supportgroep Niet Aangeboren Hersenletsel en Leefstijl van Je Leefstijl Als Medicijn heeft Ruth een nieuwe missie. “Mijn wens is om mensen met NAH-klachten te stimuleren om te onderzoeken wat wél kan. Hoe klein de stapjes die ze kunnen zetten ook zijn. Indien passend hoop ik mensen te begeleiden bij de overgang naar een ketogene leefstijl. Zo hoop ik ruimte te creëren voor experimenten en groei voor anderen met NAH.”