Diabetes en leefstijl: zeven vragen aan John Wels

Stichting Je Leefstijl Als Medicijn kan niet zonder de inzet van vrijwilligers. Zo helpt financieel en fiscaal specialist John Wels de Stichting bij het verder professionaliseren van de financiële administratie. Maar hij doet meer. John is namelijk ook ervaringsdeskundige: hij ontdekte wat een gezonde leefstijl kan betekenen bij diabetes. Dat was de reden waarom hij vorig jaar tevens moderator werd van de supportgroep Diabetes 2 Doorbreken. ‘Ik geloof sterk in het laagdrempelige karakter en de inspiratie die deelnemers hier delen.’
John is daarnaast enthousiast over de ZWEM-community, dat staat voor Zaterdag Wegen En Meten. Hier voeren deelnemers wekelijks gegevens in, waaronder hun gewicht en bloedsuikerwaarden. Zo krijgen ze inzicht in hun gezondheid. ‘Duurzaam gezond blijven is uitdagend, zeker voor mensen die lange tijd kampten met diabetes type 2 en obesitas.’

Wat drijft John en hoe ziet hij de toekomst van leefstijlgeneeskunde? Zeven vragen aan John Wels.

1. Wie is John Wels?

‘Ik ben 63 jaar, getrouwd met Annemarie, samen hebben we drie volwassen kinderen. Afgelopen mei en juni zijn wij trotse grootouders geworden van Frenkie en Melanie. Ik ben geboren en getogen in Utrecht maar woon sinds drie jaar in Zaltbommel. Ook heb ik een tijd in Houten gewoond. Ik werk als fiscaal specialist bij een woningcorporatie in Amsterdam. Sinds november 2024 werk ik nog drieënhalve dag per week. Daardoor heb ik meer tijd voor vrijwilligerswerk: ik zet me in voor zowel Stichting Je Leefstijl Als Medicijn als de ouderenbond ANBO. Eén keer per week, op dinsdag, reis ik naar kantoor, de rest van de week werk ik vanuit huis.’

2. Hoe ben je bij Stichting Je Leefstijl Als Medicijn terecht gekomen?

‘In 2007 werd bij mij diabetes vastgesteld. Op dat moment was ik opgenomen op een psychiatrische afdeling vanwege een depressie. Bij bloedonderzoek bleken verschillende waarden niet in orde: mijn bloedsuiker, cholesterol en bloeddruk waren te hoog. Naast antidepressiva kreeg ik daarom ook medicijnen voor deze aandoeningen. In die periode hield ik me nauwelijks bezig met leefstijl; ik slikte trouw mijn medicijnen, maar dacht er verder niet veel over na.

In 2018 maakte ik via Facebook kennis met de supportgroep Diabetes 2 Doorbreken van de Stichting Je Leefstijl Als Medicijn. Ik was toen nog niet actief bezig met mijn leefstijl – maar er werd zo wel een zaadje geplant. In 2021 deed ik via de stichting Voeding Leeft mee aan het programma Keer Diabetes2 Om. Al snel kon ik mijn medicatie afbouwen en ontdekte ik hoe groot de invloed van leefstijl is op mijn gezondheid.

In november 2024 benaderde Wim Tilburgs mij met de vraag of ik moderator wilde worden van de supportgroep Diabetes 2 Doorbreken. Dat zag ik wel zitten. Omdat er ook een vacature was voor administrateur/controller, en ik een financiële achtergrond heb, ben ik diezelfde maand ook met die rol gestart.’

3. Wat doe je bij Stichting Je Leefstijl Als Medicijn?

‘Ik ben binnen het centrale team van Je Leefstijl Als Medicijn actief als administrateur/controller en daarmee verantwoordelijk voor de financiële administratie. Ik stel de jaarrekening op, maak maand- en financiële rapportages voor subsidieverantwoordingen en bewaak de administratieve organisatie. Ook zorg ik ervoor dat we voldoen aan de fiscale wet- en regelgeving. Waar mogelijk ondersteun ik het be-stuur op deze terreinen, zodat we als organisatie verder kunnen professionaliseren. In de toekomst, wanneer ik over meer vrije tijd beschik, zou ik het leuk vinden om in Zaltbommel wandelgroepen te organiseren. Ook zou ik dan graag meer tijd steken in het verder versterken en laten groeien van de community van Je Leefstijl Als Medicijn.’

4. Wat is volgens jou de kracht van supportgroepen?

‘De waarde van de supportgroepen, en inmiddels ook van de bredere Leefstijl Community, zit hem in het laagdrempelige karakter en in de inspiratie die deelnemers er vinden. Iedereen brengt zijn of haar eigen ervaringen mee, waar anderen weer van kunnen leren. Ik laat me zelf ook telkens opnieuw inspireren door de verhalen van anderen. De positieve steun die we elkaar geven, is heel fijn.

In de supportgroep Diabetes 2 Doorbreken helpen we deelnemers om meer grip te krijgen op hun gezondheid. We informeren hen bijvoorbeeld over het gebruik van de Freestyle Libre, een sensor waarmee je gedurende twee weken waardevolle inzichten krijgt in het effect van voeding op je glucosewaarden.

Daarnaast motiveert Edward Reynhout, onze ‘wandelgoeroe’, mensen om in beweging te komen via de maandelijkse wandelgroep in de Ommetjes-app. Ook hebben we het wekelijkse Zaterdag-Wegen-En-Meten-moment (ZWEM). Deelnemers delen dan hun gewicht, buikomvang, nuchtere glucose en periodiek HbA1c. Deze gegevens worden door de ‘badmeesters’, naast Edward zijn dat Karla Reurink en Piet van Ommeren, geregistreerd. Vervolgens worden die gegevens inzichtelijk gemaakt via een overzichtelijk dashboard.

Sinds kort is de ZWEM ook beschikbaar voor leden uit andere supportgroepen.

Ik hoop dat de community de komende tijd zal uitgroeien tot een actieve, levendige, inspirerende omgeving waar mensen elkaar blijven ondersteunen om een gezonde leefstijl te realiseren.’

5. Waarin ligt de waarde van Stichting Je Leefstijl Als Medicijn?

‘Voor mij ligt de waarde van de Stichting vooral in het bewustmaken en inspireren van mensen. Leefstijl heeft zo’n grote invloed op je gezondheid, de Stichting helpt mensen om ermee aan de slag te gaan. Met de supportgroepen, de online community, samenwerkingen met andere leefstijlgerichte initiatieven en de webinars bereiken we steeds meer mensen. Dat vergroot ook onze impact. Wat ik mooi vind, is dat niet alleen actiënten, maar dat ook steeds meer zorgprofessionals zich aansluiten bij de community. Zo leren we van elkaar.

Wel is het belangrijk om de verschillende groepen op de juiste manier te betrekken en te informeren, zodat iedereen er op zijn eigen niveau iets aan heeft.’

6. Hoe zie jij de ontwikkeling van de leefstijlgeneeskunde in de nabije toekomst?

‘Ik verwacht dat de aandacht voor leefstijl in de toekomst zal toenemen. Tien jaar geleden hoefde ik bij de praktijkondersteuner niet over leefstijl te beginnen; ik kreeg een pilletje en moest accepteren dat ik diabetes had. Toen ik in 2021 deelnam aan het programma Keer Diabetes2 Om, werd dit slechts door twee zorgverzekeraars vergoed. Ik ben om die reden overgestapt naar een andere verzekeraar. Tegenwoordig zit het programma gewoon in de basisverzekering.

Wat me opvalt, is dat de meeste mensen in onze supportgroepen en community pas met leefstijl aan de slag zijn gegaan nadat ze te maken kregen met leefstijl gerelateerde aandoeningen. Ik hoop dat we in de toekomst leefstijl ook meer bij jongeren onder de aandacht kunnen brengen, want voorkomen is nu eenmaal beter dan genezen.’

7. Als jij minister van VWS was, welke maatregelen zou je nemen om de zorg te verbeteren?

‘Ik zou sterker inzetten op leefstijl en preventie, niet langer alleen op geneeskunde. Ik zou ook nauw gaan samenwerken met het ministerie van Onderwijs, om meer jongeren te bereiken van jongeren en hun bewustzijn over gezondheid te vergroten. Daarnaast zou ik leefstijl een prominente plek geven in de opleidingen van zorg-professionals, zodat zij vanaf het begin goed toegerust zijn om preventie en gezonde leefgewoonten actief te bevorderen.

Ik zou ook iets doen aan het aanbod van ongezond voedsel op vele plekken in onze leefomgeving. Zo spelen school- of sportkantines, maar ook restaurants van ziekenhuizen niet goed in op een gezonde leefstijl. Herinneren we ons niet allemaal de roze koeken uit onze schooltijd?’

John Wels over het leefstijlroer

Als ervaringsdeskundige heeft John verschillende tips op het gebied van de verschillende leefstijlpijlers.

Voeding: Heb aandacht voor wat je eet. Ik heb diabetes, daarom eet ik bewust koolhydraatarm en pas ik Intermittent Fasting toe. Het is niet altijd makkelijk, maar het heeft een groot effect op mijn glucosewaarden. Onlangs nam ik deel aan een Keto Switch Challenge van het Ketogeen Instituut. Daarmee leerde ik nieuwe dingen over hoe voeding je lichaam en je glucose beïnvloedt. Voeding doet er echt toe, verdiep je er dus in.

Beweging: Beweeg elke dag en doe wat je kunt. Je hoeft geen halve marathon te lopen om mooie resultaten te boeken; wandelen kan al veel opleveren. In 2014 liep ik een deel van de Camino Frances, de bekendste route van het pelgrimspad Camino de Santiago. Ik liep het traject tussen Saint Jean Pied de Port in Zuid-Frankrijk tot León in Spanje. Dat was een mooie ervaring, waarbij ik de leefstijlpijlers beweging, ontspanning en verbinding heb kunnen combineren. Door rugoperaties kan ik nu niet meer zulke lange afstanden lopen, maar ik streef dagelijks naar 10.000 stappen en ga twee keer per week naar de sportschool. Het kost me wilskracht, maar het is de moeite waard.

Ontspanning: Voor mij is dat wandelen, fietsen en tijd doorbrengen met anderen. Doe dingen die je leuk vindt: ga naar het theater, maak tijd voor hobby’s. Vorig jaar had ik een sabbatical van april tot september, waarin ik me kon richten op beweging, ontspanning en slaap. Dit had zichtbaar effect op mijn HbA1c-waarden.

Middelengebruik: Ik ben 12 jaar geleden gestopt met roken; ik denk dat iedereen inmiddels weet dat het beter is niet te roken. Ik drink niet, maar voor wie wel eens alcohol nuttigt, gebruik het met mate. Medicatie is soms noodzakelijk, maar een gezonde leefstijl kan helpen om het gebruik te verminderen of zelfs overbodig te maken.

Verbinding/Zingeving: Ik ben geïnteresseerd in verschillende spirituele en filosofische stromingen, zoals het boeddhisme, soefisme en stoïcisme, maar ook uit de Benedictijnse kloostertraditie. Ik pik er de meest waardevolle inzichten uit. In de stoïcijnse filosofie staat matigheid centraal: het betekent niet dat je jezelf alles moet ontzeggen, maar dat je de juiste maat weet te vinden – in voeding, beweging, slaap en ontspanning, eigenlijk in alles wat je doet. Leven in balans helpt mij om stress te verminderen.

Mijn lijfspreuk heb ik ontleend aan de stoïcijnse filosoof Marcus Aurelius: ‘Het geluk in je leven hangt af van de kwaliteit van je gedachten.’